.
img1 home img3 home img5 home img4 home img6 home
Capitalization  Perspectives Photogalleries Links  Contacts

 

Meeting of the Partners of PhiloxeniaPlus in France: article published in Cyprus

Πολιτικές υποδοχής σε αγροτικές περιοχές:
Όνειρο Γαλλικής νυκτός;

 

Στο πιο εμβληματικό ποίημα του μεγάλου Αλεξανδρινού, την «Ιθάκη», βλέπουμε τον αέναο ταξιδευτή- κατ' ουσίαν τον κάθε άνθρωπο- να αφικνείται στο γενέθλιο τόπο γέρος και πλούσιος με ό,τι τού έδωσε το ωραίο ταξίδι. Η ταπεινή Ιθάκη αποκαλύπτει το μεγαλείο της, που δεν είναι τίποτε άλλο παρά μόνο το ταξίδι της επιστροφής με ό,τι αυτό κομίζει, τα καλά και τα κακά, όλα καλοδεχούμενα ως συστατικά ενός νέου εαυτού, ώριμου και φιλοσοφημένου. Πώς θα σας φαινόταν, όμως, αν το ταξίδι της επιστροφής- η παλιννόστηση- γινόταν σε νεαρότερη ηλικία με σκοπό, όχι την ανάπαυση και την ολοκλήρωση του βίου εν ειρήνη, αλλά την επαγγελματική αποκατάσταση. Πώς θα σας φαινόταν, αν υπήρχε ένα εύρυθμο σύστημα υποδοχής πολιτών σε αγροτικές περιοχές μέσα στo πλαίσιο του οποίου θα υπήρχαν θεσμοθετημένοι μηχανισμοί εγκατάστασης και ένταξης στις τοπικές κοινωνίες μαζί με υπηρεσίες επαγγελματικής βοήθειας και οικονομικής αρωγής.


Φανταστείτε, λοιπόν, μια τυπική κυπριακή οικογένεια με δύο παιδιά να εγκαταλείπει κάποιο από τα αστικά κέντρα της νήσου προκειμένου να εγκατασταθεί σε μια αγροτική περιοχή όπου οι γονείς θα ανέπτυσσαν μια προσοδοφόρα οικονομική δραστηριότητα, ενώ τα παιδιά θα εντάσσονταν χωρίς προσκόμματα και δυσκολίες στην τοπική εκπαιδευτική δομή. Κι όλα αυτά με τη στήριξη και την συνδρομή των τοπικών αρχών σε όλα τα στάδια του εγχειρήματος: μετακόμιση, εγκατάσταση, ένταξη. Αν αυτό στην Κύπρο του 2013 φαντάζει σαν όνειρο θερινής νυκτός, στη Γαλλία του σήμερα είναι μια ζώσα πραγματικότητα.


Από το 1998 η Γαλλία εφαρμόζει ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα υποδοχής και εγκατάστασης παλιννοστούντων και νεοεισερχομένων ατόμων στην επαρχία προς αναζήτηση επαγγελματικών ευκαιριών (ιδρύοντας π.χ. ένα μικρό φούρνο ή ένα οινοποιείο). Η χώρα έχει έκτοτε κτίσει μια μακρά παράδοση στις πολιτικές υποδοχής κατακτώντας επάξια τα ευρωπαϊκά πρωτεία. Οι πολιτικές υποδοχής έχουν στο πέρασμα του χρόνου εμπλουτιστεί και καταστεί ακόμη πιο ευέλικτες και αποτελεσματικές προς όφελος της ευημερίας και της οικονομικής ανάπτυξης των αγροτικών περιοχών. Τα αποτελέσματα είναι πραγματικά αξιέπαινα. Τα πιο σημαντικά είναι η ανατροπή ενός προγενέστερου δυσμενούς δημογραφικού ισοζυγίου στη Γαλλική επαρχία και- κυρίως- η δημιουργία μιας ανθούσας επαρχίας που δεν έχει να ζηλέψει τίποτα από τα μεγάλα αστικά κέντρα, απολαμβάνοντας ταυτόχρονα και όλα τα πλεονεκτήματα της εγγύτητας στη φύση κι ενός πιο ήπιου και υγιεινού τρόπου ζωής.


Με επικεφαλής τη Δρα Ευδοκία Μπαλαμού μαζί με τον Δρα Κώστα Μαννούρη συμμετείχαμε εκ μέρους της Αναπτυξιακής Εταιρείας Λάρνακας στη δεύτερη συνάντηση της σύμπραξης του ευρωπαϊκού προγράμματος PhiloxeniaPlus στη Limoges, Aubusson και Vichy της Γαλλίας, από τις 7 έως τις 9 Οκτωβρίου 2013. Τη σύμπραξη συγκροτούν εκπρόσωποι αυτοδιοικήσεων, αναπτυξιακών εταιρειών και επιμελητηρίων έξι ευρωπαϊκών χωρών. Ο πρωτεύων στόχος του προγράμματος είναι η οικονομική, πολιτιστική και περιβαλλοντική ανάπτυξη του μεσογειακού νότου μέσω ακριβώς της παλιννόστησης και μετακίνησης ανθρώπων που αναζητούν μια εναλλακτική επαγγελματική ευκαιρία στις αγροτικές περιοχές. Το Έργο επιδιώκει να παραγάγει ένα σύνολο πολιτικών υποδοχής που θα είναι αξιοποιήσιμο από διάφορες περιοχές του μεσογειακού νότου, όπως η χώρα μας, ώστε, οι εν λόγω περιοχές να είναι σε θέση να υποστηρίξουν αποτελεσματικά την εγκατάσταση οικονομικά ενεργών ατόμων προς όφελος των τοπικών τους κοινωνιών.


Στη διάρκεια της επίσκεψής μας στη Γαλλική επαρχία μάς δόθηκε η ευκαιρία να ενημερωθούμε γύρω από κάποιες σημαίνουσες πτυχές του γαλλικού παραδείγματος. Θα αναφερθούμε συνοπτικά σε τρία στοιχεία, με τη σειρά παράθεσης να είναι τυχαία και σε καμία περίπτωση αξιολογική. Το πρώτο στοιχείο είναι οι μηχανισμοί προσέλκυσης αλλά και υποστήριξης νεοεισερχομένων στην επαρχία Limousin όπου εδρεύει ένα πολυδύναμο επιτελείο- ουσιαστικά μια συμμαχία τοπικών οργανισμών και παραγόντων- που ειδικεύεται στην εκπόνηση και την εφαρμογή πολιτικών υποδοχής. Η στήριξη ξεκινά από την επιχορήγηση των εξόδων εγκατάστασης (νοούμενου ότι θα εγγραφεί εταιρεία στην περιοχή) και επεκτείνεται στην επαγγελματική συμβουλευτική και την υποβοήθηση σε ό,τι αφορά την κοινωνική ένταξη των εισερχομένων. Σε κάθε περίπτωση, τονιζόταν με έμφαση ότι ο στόχος του συγκεκριμένου συστήματος δεν είναι μόνο η προσέλκυση ατόμων αλλά και η διατήρησή τους στην περιοχή. Στόχος, δηλαδή, είναι τα άτομα που επιλέγουν τη συγκεκριμένη περιοχή να αισθάνονται ευτυχείς με την επιλογή τους. Όπως μας ελέχθη, δεν σπανίζουν και οι περιπτώσεις όπου, εν δυνάμει νεοεισερχόμενοι προσεγγίζουν τον οργανισμό χωρίς να έχουν μια σαφή εικόνα για το πού ακριβώς θέλουν να εγκατασταθούν, ούτε και για το τι ακριβώς επιθυμούν να ακολουθήσουν επαγγελματικά. Ακόμη και σε αυτές τις περιπτώσεις μπορεί να προσφερθεί επαρκής καθοδήγηση αφήνοντας, ωστόσο, στους ενδιαφερόμενους τον πρώτο και τον τελευταίο λόγο για το τι εν τέλει θα πράξουν.


Το δεύτερο στοιχείο είναι το υπερσύγχρονο εκκολαπτήριο νέων επιχειρήσεων που λειτουργεί στο Aubusson, ο πληθυσμός του οποίου δεν υπερβαίνει τα 5000 άτομα. Είναι πραγματικά αξιοσημείωτο το ότι, σε αυτή την μικρή επαρχιακή πόλη με τον γραφικό οικισμό που θυμίζει τις εικονογραφήσεις των κλασσικών ευρωπαϊκών παραμυθιών, υπάρχει αυτό το πλήρως εξοπλισμένο κέντρο έμπρακτης στήριξης νέων επιχειρήσεων. Έναντι ενός ιδιαίτερα χαμηλού μηνιαίου ποσού, παρέχεται ανεξάρτητος γραφειακός χώρος, σύνδεση στο διαδίκτυο κι όλες οι άλλες υπηρεσίες και τα εργαλεία που απαιτούνται για τη λειτουργία μιας σύγχρονης μικρής επιχείρησης.


Τέλος, στα πλαίσια ενός σχετικού συνεδρίου, είχαμε την ευκαιρία να μάθουμε για το εκτενές δίκτυο ημερήσιας φροντίδας για παιδιά που εδρεύει στην πόλη Vichy, και το οποίο τίθεται στη διάθεση των νεοεισερχομένων, με τη συμβολή και των τοπικών αρχών της πόλης. Πέρα από το μείζον θέμα της καθαυτό φροντίδας των παιδιών, το σύστημα προωθεί και την κοινωνική δικτύωση των γονέων, φέρνοντάς τους σε επαφή με άλλα ζευγάρια που βρίσκονται σε παρόμοια συνθήκη. Περιττό να λεχθεί πόσο σημαντικό είναι αυτό για την κοινωνική ένταξη των εισερχομένων στο νέο τόπο διαμονής τους. Το δίκτυο λειτουργεί, επίσης, και ένα ειδικά σχεδιασμένο όχημα (τύπου Βαν), το λεγόμενο Ballad' Ou, το οποίο σκορπά τη χαρά στους μικρούς του φίλους, δίδοντας άφθονη τροφή για παιχνίδι και δημιουργική ενασχόληση. Το δημοφιλές Ballad' Ou επισκέπτεται τις περιοχές του δικτύου υποβοηθώντας τη σφυρηλάτηση κοινωνικών σχέσεων μεταξύ των παιδιών αλλά και μεταξύ των ενηλίκων που τα συνοδεύουν.


Στο σημείο αυτό αξίζει να παρατηρήσουμε ότι και οι τρεις αυτές δράσεις- που δεν είναι βέβαια οι μόνες- διέπονται από μια φιλοσοφία, την οποία οφείλουμε να μιμηθούμε: τη μεταβίβαση της παρεμβατικής δυνατότητας και του στρατηγικού σχεδιασμού από την κεντρική κυβέρνηση στους άμεσα ενδιαφερόμενου τόπους. Η εκπόνηση και η εφαρμογή των πολιτικών υποδοχής έχει σχεδόν εξολοκλήρου μεταβιβασθεί από το Παρίσι στις εμπλεκόμενες επαρχίες. Είναι προφανή τα οφέλη αυτής της αποκέντρωσης και θα ήταν χρήσιμο να κινηθούμε και εμείς προς αυτή την κατεύθυνση, αν θέλουμε να γευτούμε κάποιους από τους καρπούς που δρέπει με έκδηλη αυταρέσκεια η Γαλλία.

 

Στις τρείς μέρες που διήρκεσε η επίσκεψη εργασίας στη Γαλλία ήμασταν μονίμως ενεοί μπροστά στα επιτεύγματα των οικοδεσποτών μας. Το γαλλικό παράδειγμα σε σχέση με την Κυπριακή πραγματικότητα έχει δύο αναγνώσεις. Μια εύκολη που οδηγεί τον παρατηρητή στο εν πολλοίς μηδενιστικό συμπέρασμα πως «δεν έχουμε υπόθεση». Υπάρχει και μια δεύτερη, πιο θετική ανάγνωση, η οποία βλέπει τη γαλλική περίπτωση ως πρόκληση και ως προοπτική. Δεν θα μπορούσε κανείς να πει ότι θα φτάσουμε σε αυτό το επίπεδο υπηρεσιών και οργάνωσης, προφανώς το μικρό μας γεωγραφικό μέγεθος να μην ευνοεί μια ανάλογη ανάπτυξη. Έχουμε, εντούτοις, πολλά να μάθουμε από τους Γάλλους συναδέλφους αναφορικά με τους τρόπους ενθάρρυνσης και στήριξης της εγκατάστασης ατόμων σε αγροτικές περιοχές προς αναζήτηση μιας εναλλακτικής επαγγελματικής πορείας. Η οικονομική κρίση ευνοεί το εναλλακτικό, δείχνει να αποκαλύπτει το κρυφό μεγαλείο επιλογών που προηγουμένως μπορεί να μας φαίνονταν λίγο άτοπες και εκ προοιμίου απορριπτέες. Ας αδράξουμε την ευκαιρία, λοιπόν, και ας προωθήσουμε, στο βαθμό που η τρέχουσα οικονομική συγκυρία επιτρέπει, τις πολιτικές υποδοχής. Η νέα προγραμματική περίοδος της ΕΕ (2014-2020) μας προσφέρει μια πρώτης τάξεως ευκαιρία.

locem

ezavod

 

anetel

 

eurokom

 

diputacion

 

villecamp

 

cgigers

 


External Partner

aned

kekal

locride

 

viganaisComarca Teruel

sinergija

diogeneslogo

aubusson

paysgorges

 

regionecalabrialogo

 


 

       WebSite created by:

logoims

 

Philoxeniaplus project - Med capitalization programme.